زنان افغان که درتاريخ افغانستان ازآريانا تا امروز در ادب وسياست نقش داشته اند، مدت هاي طولاني از صحنه سياسي، فرهنگي واجتماعي دور نگه داشته شدند. تا آن که درلويه جرگه تاريخي پغمان ملکه ثريا آغاز گر اين نهضت شد،دراين جرگه چهار تن از زنان با فرهنگ افغان که به خانواده شاهي وقت ارتباط داشتند اشتراک ورزيده، نهضت زنان را تقويت کردند، توسعه معارف نسوان،دختران عصر اماني را فرصت داد تا چون پسران به تعليم وتحصيل پرداخته راه زنده گي نو را به رخ زنان افغان از راه علم ومعارف بازبگردانند.

اين نهضت دراثر سرنگون ساختن رژيم اماني که توسط توطئه خارجي(انگليس) و شورشيان داخلي صورت گرفت، مکاتب نسوان مسدود، ارشاد نسوان يگانه نشريه زنان مصادره وبار ديگر زنان در چارديواري خانه ها زنداني شدند. درعصر اعليحضرت نادرشاه کاري صورت نگرفت، سياست تنگ نظرانه اي تعصب عملي شد، مگر درعصر اعليحضرت محمد ظاهرشاه بار ديگر نهضت با قدم هاي شمرده ومتين وتدريجي راه رشد خود را تعقيب کرد،مکاتب نسوان درسطح کشور تأسيس،سطح تعليمي تا سويه پوهنتون با وجود حجاب چادري رسانده شد،براي قوت بيشتر نهضت با ابتکار عبدالمجيد زابلي وزير اقتصاد ملي وقت وخانم اليزابت نعيم خانم فرانسوي افغان مؤسسه اي خيريه نسوان درکابل تأسيس شد، اين مؤسسه به مساعي خانم اليزابت نعيم، خانم رقيه عنايت السراج، خانم زينب عنايت السراج،شفيقه سراج، رقيه ابوبکر، کبرا نورزايي، صالحه فاروق اعتمادي،نفيسه شايق مبارز، کبرا عمر ويک تعداد خانم هاي ديگر فعاليت هاي خيريه واجتماعي مؤسسه را به زودي به فعاليت هاي عرفاني،فرهنگي،مطبوعاتي واجتماعي توسعه داده در راه رشد سويه زنان وترغيب شان جهت شمول در خدمات اجتماعي سعي وتلاش ورزيدند که اين نهضت راه را براي کشف چادري مساعد ساخت وسردار محمد داوود درحکومت اول خود بايک تصميم وبا حمايت اردوي ملي افغانستان عملي گردانيد.

ديگر زنان از وکالت تا وزارت رسيدند وکار هاي برازنده اي انجام دادند، از جمله کبرا نورزايي که اولين وزير زن درافغانستان بود "فورمولیر" را که مردم را از استفاده ادويه پتنت که قيمت بود به ادويه ترکيبي که ارزان بود، با شجاعت عملي ساخت وعليه فيصله هاي ولسي جرگه که تحت تأثير تجار وارد کننده ادويه قرار داشتند، استوار وبي ترس ايستاده شد و آن را عملي ساخت که متأسفانه امروز عملي نمي شود، مؤسسه خيريه اي نسوان ديگر به ميرمنو تولنه يعني انجمن زنان افغان تبديل شد و وسيله گرديد تا نهضت با تأسيس انجمن زنان رضا کار به رهبري شاهدخت بلقيس تقويه شود، يک عده اي زنان برازنده اجتماعي، فرهنگي و زناني که استعداد اقتصادي داشتند دراين انجمن اشتراک ورزيدند وبه خدمات اجتماعي در شهرکابل آغاز کردند و درسال قحطي خدمات شان تا ولايت غور توسعه پيدا کرد، به اين ترتيب در رژيم جمهوري سردار محمد داوود نيز ادامه پيدا کرد.

با از بين رفتن رژيم جمهوري وکودتاي ثور حزب دموکراتيک افغانستان با ادامه نهضت مگر استفاده از بعضاً سليقه هاي حزبي که با شعاير ديني وعنعنوي ما برابر نبود به رشد مثبت نهضت صدمه زد، بعد از سقوط کودتاچيان ثور واستقرار مجاهدين،زنان بار ديگر تحت قيود قرار گرفتند تا آن که مطابق به فيصله کنفرانس بن اداره موقت به رهبري جناب حامد کرزي تأسيس شد، نهضت از لحاظ کار ومعارف مخصوصاً راه توسعه را گرفته مگر تا هنوز زعامت افغانستان تحت تأثير محافظه کاران نمي گذارند خانم هاي شان که بعضاً سويه عـالي تعليمي وتحصيلي وفرهنگي دارند در رهبري اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جامعه سهم بگيرند و وسيله تقويت ورشد سالم اين نهضت که نيمي از اجتماع را به کار مي اندازد وسبب سرعت ترقي وطن مي گردند، درخدمات اجتماعي شامل ونقش رهبري وجيبه شان را ايفا نمايند، اين روش زعامت را متهم مي سازد که در نهضت زن صادق نبوده، هنوز درچوکات شعار با افکار مردم بازي مي نمايند.

روح همه خدمت گاران نهضت که به رحمت ايزدي پيوسته اند شاد باد.